Kompozitorja e njohur franceze Éliane Radigue, një nga figurat më të rëndësishme të muzikës eksperimentale dhe pionierja e muzikës “konkrete”, ka ndërruar jetë në moshën 94-vjeçare.
Lajmi u konfirmua nga qendra e muzikës eksperimentale INA GRM në Paris, e cila e përshkroi Radigue si “një figurë e madhe e krijimit muzikor”.
E lindur në Paris në vitin 1932, Radigue e nisi rrugëtimin e saj muzikor me piano, por u frymëzua nga kompozimet elektroakustike të Pierre Schaeffer në fillim të viteve ’50.
Pas një takimi rastësor me të, ajo punoi si asistente në studion e Schaeffer, duke u përfshirë në procesin e prerjes dhe montimit të shiriteve zanorë.
“Në atë kohë thjesht prisja, bashkoja dhe montoja shirita,” i tha ajo The Guardian në një intervistë të vitit 2011. “Sigurisht, atëherë universi i muzikës elektronike ishte krejtësisht mashkullor, por unë isha e lumtur të bëja gjithçka që më kërkonin. Isha aty për të mësuar, dhe mësoja duke bërë, si një nxënëse. Nuk ishte vërtet muzikë elektronike ajo që studioja. Studioja ishte kundër muzikës elektronike, në favor të ‘muzikës konkrete’: ideja e thjeshtë e marrjes së tingujve realë dhe manipulimit të tyre duke i prerë, bashkuar, ngadalësuar e kështu me radhë.”
Në vitet ’70, Radigue u prezantua me sintetizatorin ARP 2500, i cili do të përcaktonte tre dekadat e ardhshme të krijimtarisë së saj. Muzika e saj meditative, tërhoqi vëmendjen e kompozitorëve amerikanë si Philip Glass dhe Steve Reich, transmeton ‘syri’.
Radigue u bë e njohur edhe për serinë Occam Ocean, ku bashkëpunoi me muzikantë solo dhe ansamble për të krijuar peizazhe zanore të frymëzuara nga madhështia e detit, si një antidot ndaj ritmit të vrullshëm të jetës moderne.
“Radigue gdhendi rrugën e saj me liri dhe vizion të pakrahasueshëm,” shkroi INA GRM, duke shprehur ngushëllime për familjen, miqtë dhe bashkëpunëtorët e saj.
ObserverKult
Lexo edhe:
