(Kolapsi moral dhe historik – pamje filozofike)
FAZA I: APOKALIPS DHE HESHTJE
APOKALIPS
Nuk erdhi fundi me zhurmë.
Erdhi si një frymë e mbajtur gjatë,
si një dhomë që harron zërat
dhe mëson të jetojë me pluhurin.
Qielli nuk u ça.
U zbeh.
Ngjyrat u tërhoqën nga vetja,
si njerëz që nuk duan të dëshmojnë.
Rrugët mbetën aty,
por hapat humbën kujtesën.
Çdo derë ishte e mbyllur,
jo nga frika –
por nga mungesa e kujt do të hynte.
Fjalët u shndërruan në relike.
Askush nuk i dogji,
askush nuk i ndaloi.
Thjesht pushuan së qeni të nevojshme.
Në mes të kësaj heshtjeje,
zemra rrahu një herë më shumë se duhej,
si për të pyetur:
“A është kjo fundi,
-apo
vetëm çasti kur mësojmë të dëgjojmë?”
Dhe askush nuk u përgjigj.
Jo sepse s’kishte përgjigje –
por sepse përgjigjja
ishte vetë heshtja
që më në fund
-tha gjithçka.
HESHTJA
Heshtja nuk ra nga qielli.
Ajo u rrit ngadalë
nëpër boshllëqet mes fjalëve
që nuk i thamë kurrë.
Zërat u ulën vetë,
si qirinjë që kuptojnë
se drita nuk kërkohet më.
Edhe kujtimet filluan
të flasin me shenja,
-jo me fjalë.
Në këtë heshtje
edhe dhimbja humbi formën.
Nuk ishte shëruar –
thjesht nuk kishte më kujt t’i drejtohej.
Dhe njeriu, për herë të parë,
dëgjoi veten
-pa JEHONË.
FAZA II: HESHTJA E QYTETEVE
Qytetet nuk u shkatërruan.
Ato mbetën në këmbë,
si trupa që kanë harruar
pse marrin frymë.
Dritaret u errësuan një nga një,
jo nga nata, por
-nga mungesa e shikimeve.
Asnjë dorë nuk përshëndeti më rrugën.
Zhurmat u tërhoqën thellë në mure.
Hapat u bënë të rrallë,
pastaj të dyshimtë,
pastaj të panevojshëm.
Në sheshe që dikur mbanin emra,
era rrotullonte vetëm letër të vjetër
dhe një pyetje pa gojë:
“Kujt i përket ky vend tani?”
Vajza e pranverës nuk qante më.
Lotët ishin tharë
para se ta kuptonin fundin.
Ajo ecte mes qytetit të heshtur
si dëshmitare pa gjykim.
Dhe qyteti,
që dikur quhej botë,
mësoi një gjuhë të re:
të mos kërkonte më
-as rikthim,
-as shpëtim.
Qytetet nuk u dogjën.
U fikën.
Ora në mes të frymës.
Rrugë pa emra.
Hapat – as jehonë.
Zërat – mjegullë pa mëngjes.
As klithmë.
As lutje.
Heshtja u ul në sheshe
si ligj.
Dhe aty,
apokalipsi
-mori frymë.
FAZA III: QIELLI PA SHENJA
(Qielli si boshllëk moral, jo si spektakël)
Qielli nuk dha shenja:
as yje që bien,
as re profetike.
Hëna u ngrit e ftohtë,
-si sy pa kujtesë,
dhe dielli doli
-pa premtime.
Orët vazhduan të ecin,
por koha
nuk shkonte më askund.
Njerëzit ngritën sytë lart,
duke pritur një shenjë,
por qielli
kishte heshtur.
Dhe atëherë u kuptua:
kur shenjat mbarojnë,
përgjegjësia
zbret
-në TOKË.
Apokalipsi
nuk po paralajmëronte më.
Ai po priste.
FAZA IV: FUNDI
Fundi nuk erdhi si ndarje.
Erdhi si një pranim i butë,
si ulja e një barre
që ishte mbajtur shumë gjatë.
Asgjë nuk u shemb.
Nuk pati britma,
as zjarr,
as qiell që çahet.
Vetëm lodhje.
Asgjë nuk u shkatërrua me dhunë.
Gjërat thjesht pushuan së kërkuari
vazhdim.
Ora ndaloi
jo sepse u prish —
por sepse koha
nuk kishte më për kë të ecte,
se ne ndaluam së ecuri
brenda saj.
Në atë çast,
edhe frika u bë e panevojshme.
U tha vetë,
si plagë që s’ia vlen më të dhembë.
Shpresa u hoq nga përdorimi,
si një fjalë e vjetër
që nuk bind askënd.
Çfarë të humbje,
kur gjithçka
kishte mbaruar tashmë?
Jo fundi i botës,
por fundi i përpjekjes
për ta quajtur diçka
të shenjtë.
FAZA V: PAS-FUNDI
Pas-fundi nuk ishte bosh.
Ishte i qetë.
Si një fushë pas zjarrit
ku toka ende ngroh kujtesën e flakës.
Diçka lëvizi –
jo jetë,
jo shpresë,
por mundësi.
Nga rrënojat e kuptimit
u ngrit një pyetje pa zë:
“Nëse gjithçka mbaroi,
çfarë mbetet e vërtetë?”
Dhe përgjigjja nuk erdhi si fjalë.
Erdhi si frymëmarrje.
Si një prani e thjeshtë
që nuk kërkon emër
për të qenë.
FAZA VI: KUJTESA E FUNDIT
Kur gjithçka tjetër u zhduk,
kujtesa mbeti.
Jo si histori,
por si ndjesi
që digjte ngadalë.
Emrat u kthyen
-pa fytyra,
rrugët pa qytete,
dashuritë
-pa trup.
Kujtesa nuk kërkoi strehë.
Ajo u fsheh
në gjëra të vogla:
një dorë që dikur preku,
një zë që nuk u harrua,
një fjalë
që s’u tha kurrë.
Njerëzit mbanin mend
jo fitoret,
por çastet
kur mund të kishin zgjedhur
ndryshe.
Dhe aty,
në kujtesën e fundit,
Apokalipsi
ndaloi për një frymë –
jo nga mëshira,
por nga pesha e së vërtetës.
FAZA VII: ZGJEDHJA
Nuk pati urdhër.
As zë nga qielli.
Vetëm një prag
dhe dy rrugë
pa tabela.
Njëra kërkonte
të harroje,
të mbyllje sytë,
të vazhdoje
sikur asgjë s’kish ndodhur.
Tjetra kërkonte
të mbaje mend,
të pranosh peshën,
të ecje
pa garanci.
Apokalipsi
nuk i shtyu njerëzit.
Ai u tërhoq
dhe priti.
Sepse fundi
nuk ishte shkatërrimi,
por zgjedhja
që secili bëri
pa dëshmitarë.
EPILOGU – PAS ZGJEDHJES
Pas zgjedhjes
nuk ra dritë nga qielli.
Qielli mbeti
i njëjtë,
i qetë,
i paanshëm.
Disa u kthyen
në errësirën
që e njihnin mirë.
Të tjerë ecën përpara,
-pa duartrokitje.
Bota nuk u rregullua.
Ajo vetëm
ndryshoi drejtim
pak nga pak.
Plagët mbetën,
por nuk u ushqyen më.
Dhe jeta vazhdoi –
jo si triumf, por
-si përgjegjësi.
Kështu mbaroi Apokalipsi:
jo me fundin e botës,
por me fillimin
e njeriut që e di
-çfarë bën,dhe
-mban përgjegjësi.
MËSIMI I FUNDIT
Mësimi i fundit
nuk ishte si të mbijetosh.
Ishte si të mos gënjesh
veten.
Sepse gënjeshtra
është gjithmonë
APOKALIPSI i parë.
ObserverKult
Lexo edhe:
