Ky këndvështrim ndryshe vlen edhe për ne, shqiptarët, për ta patur si kriter dallues sepse kombi ynë gjatë historisë të tij shpesh i ka ngatërruar Miqtë dhe Armiqtë e tij, me pasoja shumë të dëmshme dhe afatgjata deri në ditët tona.
Sipas filozofit dhe teoricienit politik gjerman Carl Schmitt, dallimi specifik politik me të cilin mund të kuptohen veprimet dhe motivet politike është dallimi midis “Mikut” dhe “Armikut” (Freund und Feind). Kjo ide është shtylla kurrizore e veprës së tij të famshme të vitit 1932, “Koncepti i Politikës”.
Schmitt argumenton se ashtu si në moral kemi të Mirën dhe të Keqen, në estetikë të Bukurën dhe të Shëmtuarën, dhe në ekonomi të Dobishmen dhe të Dëmshmen, politika ka kriterin e saj autonom: ndarjen e botës në Miq dhe Armiq.
- Kush është “Armiku”?
Për Schmitt-in, armiku nuk është një rival personal, një kundërshtar privat që e urrejmë, apo një partner biznesi me të cilin kemi konflikte interesi.
• Armiku është publik (Hostis dhe jo Inimicus): Armiku është një grup tjetër njerëzish (një komb, një shtet, ose një bashkësi politike) që paraqet një kërcënim ekzistencial për mënyrën e jetesës së grupit tonë.
• Kriteri i neutralitetit moral: Armiku nuk është domosdoshmërisht i keq moralisht apo i shëmtuar estetikisht. Ai thjesht është “Tjetri”, i huaji me të cilin ekziston mundësia e një konflikti ekzistencial.
- Çfarë është “Miku”?
Miku përcaktohet në relacion me armikun. Miqtë janë ata që bashkohen dhe formojnë një komunitet politik të gatshëm për të luftuar së bashku për të ruajtur ekzistencën dhe identitetin e tyre përballë një kërcënimi të jashtëm.
- Politika dhe Mundësia e Luftës
Sipas Schmitt-in, politika nuk ekziston pa mundësinë reale të luftës.
• Nëse zhduket mundësia e luftës dhe e konfliktit fizik, zhduket edhe vetë politika.
• Shteti, si autoriteti suprem politik, ka “të drejtën e luftës” (Jus Belli) – kompetencën për të përcaktuar në mënyrë sovrane se kush është armiku dhe për t’u kërkuar qytetarëve të tij të vrasin ose të japin jetën në luftë.
- Kritika ndaj Liberalizmit
Schmitt ishte një kritik i ashpër i liberalizmit. Ai argumentonte se liberalizmi përpiqet ta kthejë politikën në ekonomi (konkurrencë) ose në moral/drejtësi (diskutim parlamentar). Sipas tij, iluzioni liberal se bota mund të arrijë një paqe universale përmes humanizmit dhe depolitizimit është i rrezikshëm, sepse mohon natyrën e vërtetë të politikës dhe thjesht i fsheh konfliktet nën maskën e vendimeve morale apo juridike.
Nga Klodi Stralla
ObserverKult
