(Ese për ontologjinë e banimit)
Nga Ismail Syla
Në rrafshgjuhësor, folja banoj duket veprim konkrete – të jetosh diku, të kesh strehë. Por në thelb, ajo është thellësisht abstrakte, sepse, nuk tregon çfarë bën, por si je, nuk përshkruan një akt momental, por një vazhdimësi ekzistence. Nuk ka objekt të drejtpërdrejtë (si ndërtoj diçka, marr diçka), ajo ka hapësirë, jo send. Banoj është folje pa kulm: nuk mbaron, nuk kryhet, nuk përfundon. Ajo është gjendje e zgjatur e qenies. Në këtë kuptim, është më afër me foljen jam, mbetem, qëndroj se me kuptimet e foljeve: fle, hyj marr me qira
Pra, abstraksioni i saj është ontologjik, jo konceptual.
Për rrënjën e foljes banoj dhe të emrit banim gjuhëtarët shqiptarë pajtohen me konceptin e albanologut Gustav Mayeri, sipas të cilit kjo fjalë prejardhjen e ka nga kasollja e vogël e barinjve në male, tëbani, bani, banishtja. Ky përfundim mjafton për t’u përshëndetur me gjuhëtarët dhe disiplinën linguistike të etimologjisë për këtë fjalë që ka një tingullim interesant për meditim, interpretim dhe ripërkufizim eseistik.
Fillimisht folja shqip “banoj” në përshtypje të parë tingëllon si shprehje e zbehtë për veprimin e rëndësishëm jetësor të njeriut si qenie e emancipuar shoqërore – të banuarit. Ajo nuk e mbulon as përafërsisht foljen jetoj në kuptimin e strehimit dhe qëndrimit fizik të njeriut, të jetuarit e jetës në një objekt të caktuar banimi. Fjala jetoj ka ngjyrë, dritë, filozofi dhe entropi të gjerë, e që nuk është subjekt trajtimi në këtë ese.
Kur thuhet për dikë “Banon në lagjen N” nuk shkrepëtin dritë, tundim, as fuqi meditative, për shembull, si shprehja “U rrit në N lagjen”, ose “Ai doli nga lagjja N”. Folja “banon…” si e tillë duket shprehje e ngecur në zhvillim, si një bimë së cilës i ka rënë vrugu, duke ia prerë shëndetin në kërcyell dhe bukurinë në gjethe. Është disi pa fytyrë, anonime, pa profil të ndërlikuar, thuajse stad parak i një shprehjeje shqipe të një veprimi abstrakt.
I. BANUESI ANONIM, NJËSI NUMERIKE
Po kështu, edhe trajta e emrit prejfolor banor e ka të ngjashme historinë me të foljes banoj. Banori është banues, një qenie njerëzore që nuk di shumë, pos të jetë bujtës në një objekt banimi, prej bunit, tëbanit e deri te pallati mbretëror. Nuk është njeri, është trup i paplotë, me peshë minimale mbi dysheme. Pa histori, pa plagë, pa gozhdë në mur. Banuesi nuk ka kujtesë. Ai hyn e del pa lënë erë, si ajër i ftohtë që kalon nëpër korridor dhe nuk mbetet brenda.
Poende, banor është edhe kafsha e egër diku në habitatin e saj, në një thellësi pylli, p.sh. derri, dreri, ariu e shumë gjallesa dhe bisha të tjera. Kur thuhet “banorët e qytetit” ose “të fshatit” -, banorët e malit (për malësorët) ose të fushës (për fusharakët) në mendje të del përfytyrimi për qenie njerëzore banuese pa karakter, pa temperament, pa dramë, pa ndjenja, pa sy e pa vesh. Banorë/banues ma!
Kështu banori është qenie parabanuese. Banues. Njeri pa emër. Pa zë. Pa histori. Vetëm qenie shumëzimi. “Shqipëria, Italia… ka kaq e kaq banorë…” dhe kështu, banori tretet në shifër, si kripë në ujë institucional. Aty, banori, tashmë banuesi nuk ka fytyrë, por vetëm peshë demografike. Nuk dashuron, nuk humb, nuk banon, ai vetëm numërohet. Wikipedia nuk e pyet ku fle frika e tij. Edhe kur vdes, vdekja e banuesit është përfundim në shifër, jo mungesë në lagje. Është anonimus fund e krye dhe ekziston vetëm për ilustrim statistikor rreth dendurisë ose rrallësisë së njerëzve në një sipërfaqe të tokës për kilometër katror. Si anonim, sa më i saktë numërimi i banuesve, aq më i padukshëm njeriu.
Banuesi, duke qenë qenie statistikore, njësi strehimi, nuk i duhet shtëpisë për ta mbajtur mend. Ai nuk flet me sendet, nuk grindet me dritaren, nuk e di nga cila anë hyn era. Nëse shtëpia shembet, banuesi shpëton i paprekur, sepse nuk ka asgjë për të humbur. Banuesi është trupi pa rrënjë. Qenia që rri diku pa qenë askund.
II. STREHATARI – QIRAXHIU HUAMARRËS I BANESËS
Një formë e të banuarit është ajo e qiraxhiut, personit që në shtëpi a banesë të huaj strehohet, banon përkohësisht, kundrejt një shume parash. Nëse banuesi është një lloj anonimusi , qiramarrësi është i tillë dyfish. Thënë figurativisht, qiraxhiu që jeton në shtëpi të huaj, aty ku nuk mund ta ngulë as edhe një gozhdë në mur. Si i tillë ai bëhet strehatar, nuk është asgjë më shumë se kalimtar me çelësa të huaj në xhep. Ka çelësa në dorë, po jo prag nën këmbë. Aty ku nuk lejohet ngulja e gozhdës, nuk lejohet as kujtesa, sepse në ato mure nuk varet dot as edhe një fotografi e vetme. Në muret e saj strehatari nuk lë shenjë të sotme që ta njohë e nesërmja, që vjen shumë shpejt (shih në fund të esesë në sqarim shpjegimin shtesë.)
Aty ku nuk ngulet një gozhdë je i humbur aq sa i vetmuar, je i huaj dhe i paemër, sepse banesa/ shtëpia nuk të njeh si peshë, por vetëm si hije që kalon pa zhurmë. Andaj, edhe nëse ke çati mbi kokë, je vetëm një mysafir i përkohshëm i jetës sate, sepse banimi është marrëveshje e heshtur, organike mes trupit dhe murit, dialog pa fjalë mes tyre. E kjo kontratë i mungon rrënjësisht strehatarit.
III. BANESA – NJËSI E HAPËSIRËS SË NDËRTUAR
Banesa si objekt i emërtuar në bazë të foljes banoj dhe e përdorur nga banuesi, po ashtu është e zbehtë dhe pa identitet krahasuar me format tjera të objekteve në të cilat rron, bën jetën njeriu, si: shtëpia, kulla, vila, pallati, manastiri, konvikti, kazerma, kampi etj. Banesa ,ndonëse formë moderne e banimit, ëndërr e shumëkujt që ta ketë një formë të tillë banimi në zonat urbane, është inferiore përballë shtëpisë, edhe pse ka më shumë intimitet, elemente pragmatike dhe frymë habitati sa individual aq edhe kolektiv (shkalla e përbashkët, muret e përbashkëta me banesën fqinje, qarkullimin me lift etj.).
Pastaj vjen akti i parë i banimit: gozhda. Jo si dhunë, por si besim. Një goditje e vogël që thotë: do të kthehem. Në kasolle, gozhda mban xhaketën dhe frikën. Në shtëpi, mban fotografi, kohë, zëra që nuk janë më. Aty fillon rrënja.
Më pas ndez zjarrin — edhe kur është vetëm simbolik. Një dritë që e mëson hapësirën të ketë qendër. Pa qendër, çdo strehë është han, bujtinë, holl hoteli. E, me qendër, edhe kasollja bëhet botë.
Bëhet histori e vogël e një hapësire. Identiteti është kur shtëpia, pa qenë gjallë, di saktësisht kush ka jetuar aty
Banesa është forma më e përgjithshme dhe neutrale e hapësirës së ndërtuar për të banuar. Si term i referohet strukturës arkitekturore që i është dhënë një funksion strehimi, pa përfshirë ende marrëdhënie emocionale, simbolike apo kujtese. Banesa është forma gjeometrike e banimit, por jo domosdo edhe përmbajtja e tij.
Ajo është objekt i përgatitur për jetesë, por jo vendim për të qëndruar. Ajo është projektuar për të përmbushur nevojat themelore të njeriut: strehë, privatësi, funksionalitet, siguri.
Muret mbajnë mend. Çdo çarje di një histori. Çdo prag e mban peshën e kthimeve. Çdo dritare ka parë dikë të largohet.
Por kjo ndërtimësi funksionale nuk mjafton për të garantuar banimin si përvojë ekzistenciale. Banesa është struktura që e bën të mundur banimin, por jo e barabartë me të. Banesa është mundësi, jo histori. Ajo është skenë e heshtur, që mund të bëhet dramë, por mund të mbetet bosh.
Çfarë ndodh brenda një banese nuk është e shkruar në arkitekturën e saj, por në raportin që individi ndërton me të. Ajo nuk vendos nëse dikush do të jetë strehatar, banor, apo banestar – por i ofron të trija mundësitë. Banesa nuk është shtëpi. Nuk është kujtesë. Nuk është dashuri. Por mund të bëhet, vetëm kur njeriu pranon të mos largohet. Vetëm kur trupi i jep kohës një adresë dhe shpirti vendos të qëndrojë.
Hapësira, pa njeri, është gjeometri e fjetur. Njeriu, pa banim, është kohë e shpërndarë.
IV. TË BANUARIT – LIDHJA E BANESËS ME BANESTARIN
Të banuarit ndodh kur muri pranon plagën tënde të vogël metalike, kur druri nuk dridhet nga dora jote, kur hapësira nuk të pyet kush je, por të mban. Folja banoj nuk tregon thjesht një aktivitet, por një ndërprerje të ikjes, është folje ontologjike, jo-veprimore.
Banimi si ndalim i ikjes
Pra, në themel, banimi është kundër-lëvizje. Ai nuk është qëndrim nga rehatia, por nga lodhja e ikjes. Banoj është fjalia më e thjeshtë e rezistencës ekzistenciale: “nuk do të iki”. Në këtë çast, trupi pranon rrezikun: të lëndohet nga i njëjti mur, të zgjohet nga e njëjta dritë, të plaket në të njëjtën shkallë. Banimi nuk premton shpëtim. Premton përsëritje. Dhe pikërisht kjo përsëritje prodhon kuptim.
Banimi është procesi ku njeriu pushon së qenë anonim për botën e vogël që e rrethon. Banimi është akti që i lidh këto dy zbrazëti: trupi i jep hapësirës peshë, hapësira i jep trupit kufi. Pa banim, njeriu është gjithmonë “gati për t’u larguar”. Me banim, ai bëhet i pa-bartshëm. Pa banim, identiteti është narrativë. Me banim, ai është reliev.
Banimi si formim i identitetit.
Identiteti nuk lind nga emri, por nga përputhja e trupit me vendin. Njeriu bëhet vetvetja vetëm kur një hapësirë fillon ta njohë: kur dyshemeja di hapin e tij, kur dritarja di nga cila anë sheh, kur muri mban gjurmën e shpinës së tij. Kur shpirti vendos ta ndalë ikjen dhe trupi e pranon një cep toke si fat, aty fillon historia e të banuarit, si veprim ontologjik dhe foljor. Në këtë kuptim folja banoj shënon aktin e njeriut jo si qenie kalimtare, shtegtuese, por e ngulitur.
Banimi dhe dhimbja e përbashkët. Nuk ka banim pa dhimbje. Jo si vuajtje, por si rrezik i përbashkët. Mysafiri nuk dhemb. Banori po. Banimi fillon kur një humbje nuk e lejon më shtëpinë të jetë neutrale. Kur një natë pa gjumë e bën dhomën bashkëfajtore. Në këtë pikë, hapësira nuk është më strehë, por dëshmitare.
Banimi si kategori morale.
Banimi është edhe etikë. Të banojmë do të thotë: të mos përdorim hapësirën pa u lidhur me të, të mos kalojmë pa lënë përgjegjësi. Njeriu që banon nuk shkatërron pa ndier faj, nuk largohet pa peshë, nuk jeton pa lënë gjurmë. Banimi është forma më e thjeshtë e besnikërisë: jo ndaj një ideje, por ndaj një vendi.
Banimi si mënyrë e të qenit. Banimi nuk është rrethanë jetese, por mënyrë ekzistencë. Të banojmë do të thotë t’i japim kohës një adresë, t’i japim trupit kufij, dhe shpirtit një vend ku të mos justifikohet më. Në fund: Njeriu nuk është qenie që lëviz nëpër botë, por qenie që kërkon një vend ku lëvizja të mos jetë më e domosdoshme. Ky është banimi.
Të banosh nuk do të thotë të zësh një dhomë, por të zgjosh një hapësirë nga gjumi i saj gjeometrik dhe arkitektonik. Është çasti kur trupi pushon së qeni i përkohshëm dhe pranon gravitetin e një vendi, ku koha më nuk rrjedh përmes njeriut, por ngurtësohet rreth tij.
Në këtë kuptim shprehja banoj është akt dorëzimi ndaj hapësirës, vendim për të mos pasur alternativë tjetër. Është nënshkrim i heshtur me murin, dyshemenë, qiellzanën (tavanini) dhe dritën që hyn në objekt.
Nëpërmjet të banuarit njeriu i jep kohës adresë dhe pranon që dhimbja të ketë koordinata. Kështu, shpirti gjen një mur ku të mbështet dhe thotë: “Unë jam këtu, edhe kur të dhemb…”
Banimi është mënyra si trupi mëson një vend
Jo përmes syve, por përmes shpinës që mbështetet, gjunjëve që përkulen, duarve që hapin derën pa menduar më. Trupi nuk banon përmes qëndrimit, por përmes përsëritjes. Hapi që bie gjithmonë në të njëjtin vend, gota që mbushet pa u matur, karrigia që kërcet vetëm për të. Këto nuk janë zakone – janë forma të trupëzimit të vendit.
Në trupin që banon, çdo veprim bëhet histori. Djersa e dimrit, rrëmuja e verës, lodhja që ngjitet shkallëve – janë plagë të vogla që shtëpia i ruan në heshtje. Trupi nuk është më i jashtëm ndaj shtëpisë – është pjesë e mureve që kanë mësuar ta presin.
Banimi dhe koha e ngulitur
Koha e banimit nuk është kronologji, por sediment. Çdo ditë që përsëritet në të njëjtin vend nuk ikën por vendoset. Banimi është procesi ku koha bëhet e rëndë, ku e shkuara nuk largohet, por ngjitet pas mureve. Prandaj shtëpitë “mbajnë mend”. Jo ngaqë kanë kujtesë, por ngaqë banimi ua ka dhënë peshën e saj. Pa banim, koha kalon. Me banim, koha qëndron.
V. BANESTARI – QENIE E NGULITUR
Banor bëhesh kur fillon të flasësh me sendet. Jo nga çmenduria, por nga njohja. Karrigia e di peshën tënde. Dritarja e di nga cila anë sheh më shpesh. Çatia e di sa herë ke menduar të ikësh.
Ai njeri që e shndërron hapësirën në vend, nga banor anonim bëhet banestar i profilizuar. Kur veprimi përsëritet, bëhet qenie. Kush banon mjaftueshëm, bëhet banestar. Nga zotërimi i ndërsjellë objekt-njeri, krijohet simbioza ndërmjet tyre. Të banuarit është kur trupi i jep kohës një adresë, dhe shpirti pranon të lidhet me mure. Banori nuk është njeriu në shtëpi, por shtëpia në njeriun. “Unë do të qëndroj, ti do të më durosh.”
Banori është hap që është mbajtur mend nga dyshemeja, shpinë që ka mësuar formën e murit, heshtje që ka marrë konturet e dhomës. Hapësira e gdhend banestarin brenda vetes dhe ai nuk kalon thjesht më nëpër hapësirë, por e bart hapësirën brenda vetes: Ai bart: ajër tavan në sy, pluhur dyshemeje në mushkëri, erën e mureve në rroba, zërat e dikurshëm në gjak, zëra nate në shkallë.
Banimi nuk strehon trupin, por durimin e shpirtit, sepse pragun nuk ta jep kontrata, ta jep dhimbja e përbashkët me muret. Është plagë e butë e hapësirës që pranon njeriun të mbetet njeri Në banim, njeriu nuk e gjen shtëpinë, shtëpia e gjen njeriun. Ai nuk e njeh shtëpinë vetëm me sy, por me gjunjë që janë përkulur në prag, me shpinë që është mbështetur në mur, me heshtje që ka mësuar formën e dhomës, një gëzim i fshehur, një natë pa gjumë, një humbje që s’e lejon shtëpinë të harrohet gjurmët e atyre që ishin. të mbash zërat në mure, të mbash mend dritën që bie çdo mëngjes në të njëjtën pikë.
Banori është ai që, edhe kur largohet, lë pas një mungesë që flet. Së pari, banori pranon kohën. Jo si kalendar, por si peshë. Qëndron mjaftueshëm gjatë sa hapësira të fillojë ta masë me mungesë: kur ai s’është, diçka mungon. Mysafiri lë boshllëk. Banori lë plagë. Dhe ajo plagë është shenja se aty nuk ka qenë vetëm trupi, por jeta. Banori nuk është njeri në shtëpi, por shtëpi në njeri.
Pastaj vjen gjuha. Jo ajo që flet me njerëzit, por ajo që përdor me sendet: “mos u mbyll sot”, i thotë derës; “prit”, i thotë dritës. Kur flet me hapësirën, nuk është më anonim.
Identiteti lind vetëm aty ku diçka mund të dhembë. Ai vendos fotografi, libra, heshtje personale. Lejon që shtëpia të dijë diçka për të, dhe kështu i jep pushtet.
Identiteti ngurtësohet kur banestari mban përgjegjësi për vendin. Kur e pastron jo për vete, por për vazhdimësinë e tij.
Kur e ndien turpin e rrëmujës si faj moral, jo si shqetësim estetik. Në fund, momenti i pakthyeshëm: kur ai thotë “këtu jam” dhe e di se fjalia ka kosto.
Në fund, banor nuk të bën madhësia e strehës, por koha që ke guxuar të mos ikësh. Banor është ai që i lejon mureve ta njohin zërin e tij dhe e pranon që, një ditë, ato mure do ta mbajnë mend më gjatë se njerëzit.
IV. ARTI POETIK
1. Poezia e rrënjës
Rrënja ban- në gjuhën shqipe nuk është vetëm bazë fjalëformuese, por nismë ekzistenciale. Ajo nuk vepron, por mbetet. Është rrënjë që nuk lëviz shpejt, por qëndron në tokë.
Nga kjo rrënjë lindin banor, banesë, banim, por edhe bujtës duke mbajtur në çdo rast një lloj ngulmimi, qëndrimi në një vend, si refuzim i harresës. Është një rrënjë që nuk krijon zhurmë, por peshë. Është ngjitëse, jo goditëse. Ajo e lidh kohën me vendin dhe gjuhën me kujtesën.
Në këtë mënyrë, poezia fillon që në etimologji, sepse fjalët që qëndrojnë gjatë, bëhen gurë të butë mbi të cilët njeriu mëson të ecë pa u larguar.
2. Poezia e hapësirës së brendshme
Kur dikush thotë “banoj këtu” nënkuptohet se aty ka lënë diçka nga vetja, se është i njohur në atë vend dhe ka marrëdhënie me muret. Pas krijimit të një marrëdhënieje të ngushtë shpirtërore, fizike dhe cerebrale pikërisht poezia mundëson të banohet në dhimbje, të banohet në heshtje, të banohet në kujtesë, pa e prishur kuptimin. Kjo është shenjë e një fjale poetike të fuqishme, sepse ajo e duron metaforën pa u thyer.
“Banoj këtu” nuk është deklaratë vendndodhjeje – është shenjë lidhjeje. Është fjali që nënkupton: “jam këtu me gjithë trupin tim, me gjithë frikën, kujtesën dhe përvojën time.” Poetika e banimit nuk vjen nga fjalët që thuhen me zë, por nga gjërat që kuptohen pa i shqiptuar: zërat që s’janë më, gjurmët në prag, drita që bie çdo mëngjes në të njëjtën pikë. Poezia banon në të padukshmen: Në gozhdën e ngulur pa leje. Në një fotografi që varet fshehur. Në një kolltuk që nuk është më vetëm objekt, por vazhdim i trupit.
Në këtë kuptim, poezia është gjuha e sendit të njohur, jo ajo që prodhon metaforë të shpejtë. Ajo qëndron gjatë në dhimbje, në heshtje, në kujtesë, dhe fjalët e durojnë këtë qëndrim pa u thyer.
3. Poezia e kundërshtimit
Banoj është fjalë kundër lëvizjes. Në një botë ikjeje, migrimi, shpejtësie, banoj është akt rezistence. Poetikja e saj nuk është zbukurim – është qëndrim. Me një fuqi të lartë abstraksioni, folja banoj sepse flet për mënyrën e të qenët në hapësirë, jo për veprim teknik.
Duke qenë e hapur ndaj metaforës, ajo mban kohë brenda vetes dhe shpreh marrëdhënie, jo funksion. Me një fjali “banoj” është fjala kur njeriu nuk thotë çfarë ka, por ku ka vendosur të mos ikë.
Në një botë që vrapon, folja “banoj” është rezistencë. Në një kulturë që nxit ikjen, shpejtësinë, kalimin, banimi është formë poetike e moslargimit. Është gjuhë që nuk pranon të jetë vetëm funksionale. “Banoj” është fjalë që nuk flet për çfarë ke, por për ku ke guxuar të mos ikësh. Ajo nuk është zbukurim i përvojës, por strukturë e qëndrimit. Është gjuha e nguljes së heshtur, e cila refuzon të jetë vetëm e momentit. Është kundër të përkohshmes dhe për të përhershmen që lind nga përsëritja.
V. KUJTESA QË BANON
Kujtesa nuk është çfarë kujton, por ku. Ajo nuk ndodh në kokë, por në hapësirat ku ndalemi më gjatë se një ditë. Në banim, kujtesa nuk është arkiv, por dritare që kthehet nga lindja, vend ku një hije bie çdo mëngjes në të njëjtën pikë dhe askush nuk pyet pse.
Në një botë që i ruan kujtimet në serverë, banimi i ruan në mure. Në gërvishtjen e dyshemesë, në zërin që rikthehet në orët e pasdites, në një derë që e mban mend si është përplasur një natë dimri. Gozhda është akt memorieje: e pamjaftueshme për të varur gjithë kujtesën, por mjaftueshëm e fortë për të mbajtur një fotografi.
Banimi është mënyra më e qetë e kujtimit: jo si rrëfim, por si përsëritje.
IV. ARKITEKTURA E PRANISË
Arkitektura nuk është forma e hapësirës, por kujtesa e saj e ngurtësuar. Në shtëpinë që banon, nuk ka më forma neutrale. Dritarja është kujtim, korridori është pritje, çatia është pendesë e heshtur. Banori nuk e prek arkitekturën si vizitor, por si një që ka zgjedhur të mos ikë. Muret nuk janë më sipërfaqe – janë marrëveshje të heshtura.
Arkitektura e banimit është ndryshe nga ajo e ndërtimit. Njëra ngre objekte. tjetra mbart lidhje. Pragu nuk është vetëm pjesë ndarëse – është vendi ku merret vendimi për të hyrë, por edhe për të qëndruar. Në një botë që sheh arkitekturën si dizajn, banimi e sheh si formë të shpirtit që ngurtësohet.
Shënim
KTHIMI NË BANESTARË I LAKRAVE DHE UJIT TË BUJTUR
“E çka të duhet jeta këtu, kur një gozhdë nuk mund ta ngulësh në muri”, ishin këto fjaët e tim eti fill pas përfundimit të luftës, më 1999, deri sa banonim si refugjatë të brendshëm në një hapësirë të caktuar të një shtëpie trikatëshe në pjesën më urbane të Prishtinës, lëshuar nga një mik, pas djegies së shtëpisë sonë në Drenicë, më 23 gusht 1998.
Kjo fjalë ndryshoi kiminë e trupit tim. Më erdhën në kokë të gjitha format e banimit tim deri atëherë. Në shtëpinë e hershme në shtratin e kashtës direkt mbi dhe. Në shtëpinë e 1974 me dysheme dërrasash e me “dyshekë” shpuze (sfungjerë). Fjala “banoj” dhe “banim” çdo sekondë ushtronte trysni torturuese. Madje këtij kalvari iu shtuan dy kuptime që kisha hasur në Fjalorin e gjuhës së sotme shqipe të 42 mijë fjalëve: “lakër e bujtur” dhe “ujë i bujtur”. Kështu thuhej për lakrën turshi, lakrën “e ardhne”, siç themi ne, e cila bun në vozë (kacë, tinar) në lëngun e saj me kripë, të njohur me emrin rasoj. Po ashtu, ujit të pusit ose burimit, cili ka qëndruar një natë në kënatë, i thuhej “ujë i bujtur”, sepse kishe banuar në dhomën e shtëpisë.
Kjo fjalë, me fuqi të reaksionit kimik, influencoi në gjakun e trupit tim, dhe me një automatizëm instinktiv dhe motivim të përshpejtuar bëri që të kthehemi shumë shpejt në vendlindje, në hapësirën e odës së djegur, pas një meremetimi të ngutshëm, ku çatia qëndroi mbi një vit e mbuluar me plastmasë të “Capanamour-it”. Nga lakra të bujtura, nga ujët e bujtur, u kthyem në banestarë, që në prill të vitit 2000, më sy të të pranverës./HEJZA (botuar më 31 janar 2026)
ObserverKult
Lexo edhe:
Ismail Syla: Shkruaj me bindjen se fuqia e fjalës është kryevepra e evolucionit miliona vjetësh
