Nga Dino Buzzati
Tash, që ai është nisur dhe nuk do të bëhet më i gjallë, është zhdukur, është fshirë nga horizonti i jetës sikur të kishte vdekur, ajo çka i mbetet asaj, Irenës, është të armatoset me krejt guximin që një grua mund t’i kërkojë Zotit dhe të shkulë gjithë degët me të cilat kjo dashuri e pafat i ishte ngjitur rropullive të saj. Irena, gjithmonë ka qenë një vajzë e fortë; këtë herë nuk do të jetë më pak.
U krye! Më pak e tmerrshme nga sa e mendonte; më pak e gjatë. S’kanë kaluar as katër muaj dhe, ja ku është, plotësisht e lirë.
Pak më e dobët, më e zbehtë, më e tejpamshme, por e lehtë, me lëngimin e ëmbël të përkëmbjes brenda të cilit, tashmë, valëviten ëndje të reja mendore të paqarta. Oh, ajo ishte e guximshme, ishte heroike, dinte të ishte mizore me veten! I mohoi me kokëfortësi të gjitha joshjet e kujtimeve, te të cilët do të kishte qenë ëmbël të lëshonte veten. Duke shkatërruar gjithçka që i kishte mbetur në zotërim prej tij, qoftë edhe një spilë, duke djegur letrat dhe fotot, duke hedhur teshat që kishte veshur kur ai ishte atje, mbi të cilat, ndoshta, shikimet e tij kishin lënë një gjurmë të paprekshme, duke hequr qafe, gjithashtu, librat që i kishte lexuar edhe ai dhe njohja e tyre e ndërsjellë krijoi një bashkëpunim të fshehtë, duke shitur qenin që, tashmë, kishte mësuar ta njihte dhe ngiste vrap që ta takonte te porta e kopshtit, duke braktisur miqësitë që u përkisnin të dyve, madje, ndërroi edhe shtëpinë, sepse një mbrëmje, ai ishte mbështetur në atë oxhak me një bërryl, sepse një mëngjes ajo derë ishte hapur dhe ai ishte shfaqur pas saj, sepse zilja e derës vazhdonte të binte me të njëjtin tingull si atëherë kur vinte ai dhe në çdo dhomë dukej se ajo njihte një gjurmë misterioze. Edhe më shumë: duke mësuar të mendonte për gjëra të tjera, duke u hedhur në një punë të mundimshme prej së cilës, në mbrëmje, kur rreziku zgjohej në mënyrën më të fshehtë, një gjumë i rëndë e kaplonte, duke takuar njerëz të rinj, duke hyrë në mjedise të reja, madje, duke ndryshuar edhe ngjyrën e flokëve.
Ia doli t’i bënte të gjitha këto, me një përpjekje të dëshpëruar, duke mos lënë asnjë cep, asnjë çarje të pambrojtur, përmes së cilës kujtimi mund të depërtonte. Dhe ia doli. U shërua. Tani është mëngjes. E veshur me një fustan të bukur blu, që rrobaqepësja sapo ia dërgoi, Irena është gati të dalë nga shtëpia. Jashtë shkëlqen dielli. Ajo ndihet e shëndetshme, e re, e pastër nga brenda, po aq e freskët sa kur ishte gjashtëmbëdhjetë vjeç. E lumtur, madje? Pothuajse.
Por, nga një shtëpi aty pranë, vjen një valë e shkurtër tingulli. Dikush ka ndezur radion ose ka vënë gramafonin dhe një dritare është hapur. Hapet dhe pastaj mbyllet menjëherë.
Ishte e mjaftueshme. Gjashtë ose shtatë nota, jo më shumë, sigla kryesore e një melodie të vjetër, kënga e saj. Hajde, Irenë e guximshme, mos e humb kaq shpejt, vrapo në punë, mos u ndal, qesh! Por një boshllëk i tmerrshëm, tashmë, është formuar brenda gjoksit të saj, ka hapur një hon. Për muaj të tërë, dashuria, ky dënim i çuditshëm, ishte shtirur sikur flinte, duke e lejuar Irenën të mashtronte veten. Tashmë, një hiçgjë kishte mjaftuar që ta çlironte atë.
Jashtë kalojnë makinat, njerëzit jetojnë. Askush nuk njeh ndonjë grua që, e braktisur në dysheme si një fëmijë i ndëshkuar pranë derës së përparme, duke zhubravitur fustanin e ri dhe të bukur, qan e pashpresë. Ai është larg, nuk do të kthehet kurrë më dhe gjithçka ishte e kotë.
*Nga “Gjashtëdhjetë rrëfenja”
Ujdisi shqip Rielna Paja
Lexo edhe:
