Cikël poezish nga Adam Zagajewski

Autoportret

Gjysma e ditës sime kalon mes kompjuterit lapsit dhe makinës së shkrimit.
Me kalimin e kohës do të bëhet gjysma e shekullit.
Banoj në qytete të huaja dhe ndonjëherë
flas me të panjohurit për gjëra pa vlerë.
Dëgjoj shumë muzikë: Bach, Mahler, Šostakovič, Chopin.
Tek muzika gjej tre elementë: forcën, dobësinë dhe dhimbjen.
Elementi i katërt nuk ka emër.
Lexoj poetë të gjallë dhe poetë të vdekur.
Prej tyre mësoj forcën shpirtërore, besimin dhe krenarinë.
Përpiqem t’i kuptoj filozofët e mëdhenj, por në përgjithësi,
arrij të kap vetëm pjesëza të atyre mendimeve të çmuara.
Më pëlqen të bëj shëtitje të gjata nëpër rrugët e Parisit
dhe t’i shoh të ngjashmit e mi, që frymëzohen veçse nga xhelozia
lakmia dhe inati.
Më pëlqen të shoh monedhën prej argjendi,
teksa kalon nga dora në dorë
dhe ngadalë humbet forma e saj të rrumbullakët
dhe profili i perandorit vjetërohet.
Anash, rriten pemët që nuk shprehin asgjë
përveç përsosmërisë mospërfillëse me ngjyrë të gjelbër.
Mbi fusha fluturojnë andej këtej zogj të zinj
që presin të duruar porsi vejusha spanjolle
Nuk jam më i ri, por ka edhe më vjetër se unë.
E dua gjumin e thellë, kur nuk ka
xhiro të shpejta me biçikletë në fshat,
kur plepat dhe shtëpitë treten si re të grumbullura në qiellin e kthjellët.
Ndonjëherë pikturat në muzeume më flasin
dhe atëherë ironia zhduket menjëherë.
Më pëlqen shumë ta shoh fytyrën e gruas sime.
Çdo të diel i telefonoj babait.
Një herë në dy javë dal me miqtë,
sepse kështu i mbetemi besnikë njëri-tjetrit.
Vendi im shpëtoi nga një e keqe.
Do të doja të kishte edhe një çlirim të dytë.
A mundem unë ta jap ndihmën time për këtë gjë?
Nuk e di.
Nuk jam biri i vërtetë i detit,
ashtu si shkroi për veten Antonio Machado,
por jam bir i ajrit, i mendrës dhe i violinçelit.
Jo të gjitha rrugët e botës së lartë
kryqëzohen me shtigjet e jetës,
që tani për tani
më përket.

Përktheu:  Elona Caslli

__________

Nga dritarja ime shoh Poloninë 

Nga vjen?”, më pyeti.
“Nga Polonia,” pohova unë.
“Oh, lum ti, lum ti,” thirri ai në kthetrat gjenuine
të entuziazmit  mesdhetar. “Zija! Rrobat e zeza.
Bizhuteri të përzishme. Vargje mallëngjyese
mbi vdekjen e një ushtari.
Kam dëgjuar të flitet, kam dëgjuar të flitet për të.
Mjegulla, kallamishtja dhe kalorësia. Kryqe në fusha.
Njëmijë trima. Bori, sinjale, heshtje. Bukur.
Ti je njeri me fat … “

Përktheu: Faslli Haliti

___________

Liria

Ç’është liria, pyesin filozofët.
Unë gjithashtu njëherë deklarohem
për garancinë e lirisë
ballë për ballë me forcën e pushtetit,
herën tjetër tërheq forcën e besimit,
sovranitetin e shpirtit dhe besnikërinë
e misionit tim. Dhe madje atë kohë kur
nuk mund të caktoj thelbin e lirisë
e di saktësisht ç’është robëria.

Përktheu: Mazllum Saneja

___________

Drejt qytetit

“Përkulur nga një peshë
që jo gjithmonë shihet
nëpër baltë ose në rërën e shkretëtirës,
ecin përkulur të uriturit,

njerëz me pak fjalë  me kaftanë të rëndë,
të përshtatshëm për të gjitha stinët,
gra të moshuara me fytyra të zhubravitura
që mbajnë diçka, një fëmijë, një llambë
-një kujtim – apo kafshatën e fundit të bukës.

Mund të jetë Bosnja sot,
Polonia në shtatorin ’39, Franca
tetë muaj më vonë, Thuringia në ’45,
Somalia, Afganistani apo Egjipti.
Ka gjithmonë një karro, ose të së paku një karrocë,
mbushur me thesare (thesi me pupla, kupa argjendi
dhe aroma e shtëpisë që zhduket shpejt)
një auto pa benzinë e ​​braktisur në kanal,
një kalë (që do të tradhtohet), bora, shumë borë,
tepër borë, shumë diell, shumë shi,
dhe ajo e përkulura karakteristike,
si drejt një planeti tjetër, më të mirë,
me gjeneralë më pak ambiciozë,
më pak topa, më pak borë, më pak erë,
më pak Histori (fatkeqësisht një planet i tillë
nuk ekziston, ekziston vetëm të përkulurit).

Duke zvarritur këmbët,
Ecin  ngadalë, shumë ngadalë,
drejt vendit kurrkund,
drejt qytetit askund,
kurrë mbi lumë. “

Përktheu: Faslli Haliti

___________

Violonçeli

Kritikët thonë:
– Është veçse një violinë,
që kur ndryshoi zërin
u përjashtua nga kori.

Nuk është e vërtetë.

Violonçeli ka shumë sekrete,
por nuk qan kurrë
dhe këndon me zë të ulët.

Megjithatë, në këngë
nuk ndryshon gjithçka.

Ndonjëherë mund të dëgjosh
ndonjë përshpëritje ose një fëshfërimë:
– Jam vetëm, por nuk më zë gjumi.

Përktheu: Elona Caslli

___________

Për vete në ditar

Shtrihet,shtrihet re e hirtë,
një lule bozhuri po çel.
Ty asgjë s’të lidh me këtë tokë,
asgjë s’të lidh me këtë qiell.

Oborri përçartet në vapë,
një mace gogësin në verandë.
Ti ecën në rrugicë,blirët lulëzojnë,
veç nuk e di, në cilin qytet,

nuk mban mend,në cilin vend.
Ndrijnë krahët e gargujve të lehtë,
nata vjen me hap të butë,
gonxhet e trëndafilit fshihen.

Ti je vetëm një ëndërr,shëmbëlltyrë,
je vetëm një dëshirë.
Kur të zhdukesh,do të zhduken retë,
kujtim i bronxtë do të mbetesh.

Do të banosh në lumenj
dhe në ato pemë,mes hijeve,
veç do zhytesh
në dhe,në dhe,në dhe.

Përktheu: Pandeli Çina

ObserverKult