Në rubrikën Rekomandime leximi, mysafir i ObserverKult është shkrimtari, Hajriz Sejdiu. Ja cilat janë librat që Sejdiu u sugjeron të pasionuarve pas leximit.
Rekomandimet që po i ndaj këtu nuk synojnë të përcaktojnë shije letrare, as të krijojnë kanone personale apo lista përfundimtare. Janë thjesht gjurmë leximi – libra që më kanë shoqëruar në momente të caktuara dhe që kanë lënë një jehonë të heshtur, por të qëndrueshme.
Nga Hajriz Sejdiu
Secili prej këtyre librave nuk më ka folur njësoj çdo herë, as nuk më ka dhënë të njëjtin kuptim në çdo lexim. Janë përvoja që kanë ndryshuar bashkë me mua: herë më kanë shqetësuar, herë më kanë qetësuar, herë më kanë lënë në dyshim. Pikërisht për këtë arsye po i ndaj – jo si modele që duhen ndjekur, por si mundësi takimi mes lexuesit dhe një teksti që, ndoshta, në një moment të caktuar, mund të hapë një dritare të re.
Për librat që vijojnë flas nga pozicioni i lexuesit, jo i gjykatësit; nga përvoja ime, jo nga pretendimi për të folur në emër të të tjerëve.
“Identiteti” nga Milan Kundera
Ky është një nga ato romane që nuk bën zhurmë, por të gërryen nga brenda. Gjatë leximit, nuk ndjeva se po ndiqja një histori, por se po përballesha me pasigurinë time: me frikën se si shihem nga tjetri dhe çfarë mbetet prej meje jashtë atij shikimi. Identiteti më ka lënë ndjesinë se intimiteti nuk është vend i sigurt, por një hapësirë ku vetja rrezikon të shpërbëhet. Është libër që nuk të shoqëron – të vë përballë.
“Pedro Páramo” nga Juan Rulfo
Ky roman më ka ardhur si zë nga thellësia, jo si rrëfim linear. E kam lexuar ngadalë, me ndjesinë se po hyja në një vend ku koha nuk funksionon më si zakonisht. Nuk e dija nëse personazhet janë të gjallë apo të vdekur – dhe pikërisht kjo më ka prekur. Pedro Páramo për mua është libër për kujtesën që nuk gjen prehje dhe për heshtjet që flasin më fort se fjalët. Pas përfundimit të tij, mbetet një zbrazëti e çuditshme, por magjike.
“I huaji” nga Albert Camus
E kam përjetuar këtë roman si një ftohtësi të kthjellët. Nuk më ka tronditur emocionalisht, por më ka shqetësuar moralisht. Meursault nuk më duket rebel, as hero, më duket thjesht i zhveshur nga maskat që ne të tjerët i mbajmë. Ky libër më ka bërë të mendoj jo për krimin, por për mënyrën se si shoqëria ndëshkon ata që nuk luajnë rolin e pritur. Është lexim që të lë vetëm me mendimet e tua – dhe kjo nuk është pak.
Këto vepra nuk i propozoj si përgjigje, por si pyetje të hapura. Nuk pres që të pëlqehen njësoj, as të lexohen me të njëjtën ndjeshmëri. Leximi është gjithmonë marrëdhënie personale, kushtëzuar nga koha, gjendja dhe heshtjet që secili sjell me vete. Nëse ndonjëri prej këtyre librave arrin të krijojë një çarje të vogël reflektimi, atëherë ka bërë mjaftueshëm. Sepse veprat më të rëndësishme nuk janë ato që na bindin, por ato që na mbajnë zgjuar pak më gjatë se faqja e fundit.
ObserverKult
Lexo edhe:
“Kumanova – kujtesa që nuk u nënshkrua”, libri i ri i Hajriz Sejdiut
